Το φαινόμενο της διαδικτυακής εξάρτησηςΣτις μορφές εξάρτησης και εθισμού που ήδη είναι γνωστές και που αφορούν κατά βάση χρήση ουσιών, έρχεται να προστεθεί ο εθισμός σε ένα μέσο, που μάλιστα απαιτεί έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση από ειδικούς, καθώς απειλεί κυρίως την νεολαία.
H εξάρτηση από το Διαδίκτυο αναγνωρίζεται από την ψυχολογική και ψυχιατρική κοινότητα ως ξεχωριστή ψυχοσωματική διαταραχή. Η διαδικτυακή εξάρτηση, ή αλλιώς σύνδρομο διαδικτυακού εθισμού, εξελίχθηκε παράλληλα με τη διάδοση του διαδικτύου. Δεν είναι τυχαίο ότι τα πρώτα κρούσματα τέτοιας εξάρτησης παρατηρήθηκαν τα πρώτα χρόνια της 10ετίας του 90 στις Η.Π.Α. Πρώτος ,ο αμερικανός ψυχίατρος Ivan Goldberg χαρακτήρισε το φαινόμενο ως «διαδικτυακό εξάρτηση» (internet addiction) ενώ το 1995 λειτούργησε στις Η.Π.Α η πρώτη μονάδα απεξάρτησης. Αυτή η καταχρηστική διαδικτυακή ενασχόληση που οδηγεί σε εξάρτηση όπως ήδη αναφέρθηκε αυξάνεται με γρήγορους ρυθμούς και ενδέχεται να αποτελέσει μια από τις σοβαρότερες των επόμενων δεκαετιών
Γενικά τα χαρακτηριστικά της εξάρτησηςείναι τα εξής: ανάγκη για ολοένα μεγαλύτερη ενασχόληση με το αντικείμενο της εξάρτησης, αίσθημα στέρησης, ενασχόληση περισσότερη απ' αυτήν που είχε προγραμματιστεί, ανεπιτυχείς προσπάθειες ελέγχου, μείωση άλλων δραστηριοτήτων. Τα χαρακτηριστικά προδιάθεσης που συχνά οδηγούν στην εξάρτηση αυτή είναι η αίσθηση έλλειψης κοινωνικής θέσης και αναγνώρισης, η κοινωνική φοβία, η τάση για φαντασία, η ντροπαλότητα και η έντονη συστολή.
Πολλοί μελετητές ορίζουν ότι η εξάρτηση από το διαδίκτυο λέγεται η κατάσταση στη οποία ο χρήστης εμφανίζει τα εξής χαρακτηριστικά : Χαμηλή αυτοπεποίθηση, ψυχολογική αναστολή, ψυχαναγκαστική διάθεση σιωπή, σύγκρουση με το περιβάλλον του λόγω της χρήσης (καθηγητές, γονείς, φίλοι), απόσυρση στον εαυτό του, χαμηλή επίδοση στις σπουδές του και υποτροπή.
Τύποι της διαδικτυακής εξάρτησης παγκοσμίως Οι τύποι διαδικτυακής εξάρτησης συνοψίζονται στις εξής κατηγορίες. Από αυτές ο καθένας μπορεί να προσθέσεις και άλλες νέες που εμφανίζονται συνεχώς.
.Cyber stalkinΕίναι εκφοβισμός κάποιου χρηστή από άλλον μέσω του διαδικτύου
• Cyber-relationΕίναι ?ερωτικές? σχέσεις (τις περισσότερες φορές από έγγαμους) που έχουν κάποιοι χρήστες μεταξύ τους
• Online gamblingΕθισμός στον online τζόγο, καζίνο, τυχερά παιχνίδια κ.α.
• Online Software downloadingΕθισμός στην ασυνεχή λήψη προγραμμάτων, μουσικών αρχείων, παιχνιδιών και άλλων αρχείων από το διαδίκτυο.
• Online game Υπάρχει πληθώρα παιχνιδιών στο διαδίκτυο, μικρά σε μέγεθος ώστε να μπορεί κάποιος να τα παίξει από οπουδήποτε μέσω διαδικτύου. Συνήθως είναι μεγαλύτερο κίνδυνος κατασπατάλησης χρόνου σε ώρες εργασίας. • Cyberporn AddictionΕίναι μια από τις μεγαλύτερες απειλές για όλους τους εθισμένους και μη- εθισμένους χρήστες. Η πορνογραφία και οι παιδοφιλία μέσω διαδικτύου βρίσκεται στο επίκεντρο παρακολούθησης πολλών οργανισμών ηλεκτρονικών εγκλημάτων.
• Online Auction AddictionΕίναι σε απευθείας σύνδεση δημοπρασίες οι οποίες σε ένα ποσοστό είναι πλασματικές
• Obsessive Role Play GamingΕίναι η μεγαλύτερη απειλή για τους νέους ηλικίας 13-25 όπως περιγράφηκε παραπάνω
• Chat Room AddictionΟ γνωστός εθισμός , το γνωστό ?chatting? όπως το περιγράφουν οι νέοι, στο οποίο οι χρήστες επικοινωνούν με άλλους χρήστες σε οποιοδήποτε μέρος της γης.
• Compulsive SurfingΕίναι το πάθος με την συνεχή πλοήγηση “αναζήτησης» στο διαδίκτυο.
Έρευνα της Dr. Kimberly Young Η εξάρτηση από το διαδίκτυο διαπιστώνεται ,όταν ο χρήστης απαντήσει θετικά στις πέντε από τις οκτώ διαγνωστικές ερωτήσεις της Dr. Kimberly Young ,υπεύθυνη ψυχολόγος σε ένα από τα μεγαλύτερα διαγνωστικά κέντρα διαδικτυακής εξάρτησης. Τα διαγνωστικά κριτήρια της Young για την εξάρτηση από το Διαδίκτυο είναι τα εξής:
1. Αισθάνεσαι απορροφημένος στο διαδίκτυο (σκέψου μια προηγουμένη ή μια μελλοντική περίοδο σύνδεσης στο διαδίκτυο);
2. Αισθάνεσαι την ανάγκη να χρησιμοποιείς το διαδίκτυο για, διαρκώς αυξανόμενα, χρονικά διαστήματα για να επιτύχεις την ικανοποίησή σου;
3. Έκανες, επανειλημμένα, προσπάθειες, που δεν ήταν επιτυχημένες, για να ελέγξεις ή να περιορίσεις ή να σταματήσεις ολοκληρωτικά τη χρήση του διαδίκτυο;
4. Αισθάνεσαι ανήσυχος, βαρύθυμος, μελαγχολικός και ευέξαπτος όταν προσπαθείς να περιορίσεις ή να σταματήσεις ολοκληρωτικά το διαδίκτυο;
5. Όταν είσαι συνδεδεμένος με το διαδίκτυο, παραμένεις συνδεδεμένος για περισσότερο χρόνο από όσο σκόπευες αρχικά;
6. Έχεις χάσει ή κινδύνευσες να χάσες μια σημαντική σχέση, μια σημαντική εργασία, μια εκπαιδευτική ευκαιρία ή μια ευκαιρία καριέρας, επειδή είσαι χρήστης του διαδίκτυο;
7. Είπες ποτέ ψέματα σε μέλη της οικογένειας σου, στο γιατρό σου ή στον ψυχολόγο σου, για να κρύψεις την έκταση της χρήσης, από σένα, των εφαρμογών του διαδίκτυο;
8. Χρησιμοποιείς το διαδίκτυο, σαν ένα τρόπο απόδρασης από τα προβλήματα ή ανακούφισης της πολύ κακής σου διάθεσης; (π.χ. αισθήματα έλλειψης βοήθειας, ενοχής, ανυπομονησίας, μελαγχολίας) ;
Η Αμερικανική Ψυχιατρική Εταιρεία έχει δημοσιεύσει οδηγίες προς τους γονείς και επισημαίνει τα συμπτώματα που μπορεί να εμφανίσουν τα παιδιά μετά από παρατεταμένη χρήση του υπολογιστή τους και έκθεση τους στο διαδίκτυο. Σύμφωνα με την αναφορά: Το παιδί σας παραβιάζει τα χρονικά όρια πού του έχετε θέσει, όσοναφορά τη χρήση του Internet;
Παραμελεί τις δουλειές που του έχετε αναθέσει στο σπίτι, για να περάσει περισσότερο χρόνο συνδεδεμένο στο Internet (online);
Δημιουργεί συχνά φιλίες μέσω Internet;
Πόσο συχνά παραπονιέστε για τον χρόνο πού περνάει online;
Πόσο συχνά το παιδί σας ελέγχει το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο του (e mail) , πριν κάνει κάτι άλλο;
Πόσο συχνά απομονώνεται από τότε πού ανακάλυψε το Internet; Παίρνει αμυντική στάση ή κυριεύεται από μυστικοπάθεια, όταν το ρωτάτε τι κάνει όσο είναι online;
Πόσο συχνά βρίσκεται μόνο του στο δωμάτιο με το κομπιούτερ;
Αγωνία να ξανά συνδεθεί με το Internet, όσο είναι «εκτός» (offline);
Προτιμά να περάσει την ώρα του με το Internet, παρά έξω με φίλους;
Εκνευρίζεται όταν του θέτετε χρονικά περιθώρια χρήσης του Internet;
Είναι θλιμμένο ή κακόκεφο, όσο είναι offline;
Όπως αναφέρει η Ψυχιατρική Εταιρία εάν στις περισσότερες από τις παραπάνω ερωτήσεις οι απαντήσεις είναι «συχνά» ή «συνέχεια», τότε είναι πολύ πιθανό να υπάρχει αρνητική επίδραση, εξάρτηση ή κάποια επικίνδυνη συνάντηση στα δωμάτια συνομιλίας.
Προφίλ του εξαρτημένου χρήστη Το προφίλ του εξαρτημένου χρήστη μπορεί να περιγραφεί ως ένα άτομο με χαμηλή αυτοπεποίθηση, συνήθως δεν έχει σχέση με το άλλο φύλο, δεν έχει πολλές κοινωνικές σχέσεις και επιδιώκει τον εντυπωσιασμό από τη χρήση του διαδικτύου. Συνήθως ψεύδεται για να αποκρύψει τις πολλές ώρες που ?σπαταλάει? στο διαδίκτυο. Επίσης είναι απογοητευμένος από τη ζωή και συνήθως έχει υποπέσει και σε άλλες εξαρτήσεις όπως ο αλκοολισμός, το κάπνισμα και οι ναρκωτικές ουσίες.
Σύμφωνα με μελέτες [πηγή: «Ενημέρωση» Έκδοση Κέντρου Συμπαραστάσεως Προνοίας Απ.Παύλου «Η Ελπίδα»] η εξάρτηση από το διαδίκτυο αναγνωρίζεται πια από την ψυχιατρική κοινότητα ως ξεχωριστή ψυχοσωματική διαταραχή, πού χαρακτηρίζεται από:
ανάπτυξη ανοχής, καθώς εκδηλώνεται ή ανάγκη για ολοένα αυξανόμενης χρονικής διάρκειας σύνδεση με το διαδίκτυο προς επίτευξη της επιθυμητής ευχαρίστησης και ικανοποίησης.
συμπτώματα στέρησης, κυρίως τρόμο, ανησυχία και κακοκεφιά
συναισθηματικές διαταραχές, όπως κατάθλιψη και ευερεθιστότητα,
διακοπή των κοινωνικών σχέσεων, πού μπορεί να εκδηλώνεται με εξασθένηση ή ολική εξαφάνιση είτε σε ποιότητα είτε σε ποσότητα.
Οι ψυχολόγοι εκτιμούν ότι χρειάζεται ειδική θεραπεία, όπως η εξάρτηση από το αλκοόλ ή τα ναρκωτικά. Υπάρχουν πολλοί λόγοι που το διαδίκτυο παγιδεύει τους χρήστες του. Οι μεγαλύτερης ηλικίας για έρευνα και αναζήτηση στο διαδίκτυο και να επικοινωνούν μέσω e-mail, οι νέοι για παιχνίδια και κάθε είδους ψυχαγωγία.. Είναι ένα από τα χρησιμότερα εργαλεία για την απόκτηση γνώσης. Η μη συνετή χρήση του όμως μπορεί να περάσει στο πεδίο του εθισμού.
Το διαδίκτυο επιδρά ψυχολογικά στον χρήστη και ικανοποιεί κάποιες από τις ?ανάγκες΄ του. Δίνει την δυνατότητα δημιουργίας μιας νέας ταυτότητας, ίσως και ανώνυμης, και δημιουργεί μια μορφή κοινωνικότητας σε μια εικονική πραγματικότητα.. Στο διαδίκτυο δεν υπάρχει ζήτημα απόρριψης λόγω εμφάνισης και ικανοποιεί την περιέργεια για τον έρωτα και το σεξ. Ο γονιός καλείται να προστατεύσει τον νέο από αυτούς τους κινδύνους.
Ο ρόλος των γονέων στο πρόβλημα Ο ρόλος των γονέων ο σημαντικότερος και όπως θα περιγραφεί σε επόμενο κεφάλαιο είναι πολύ σημαντικοί στην προσπάθεια προστασίας και απεξάρτησης των παιδιών τους. Γενικά οι γονείς δεν ασχολούνται με το ζήτημα λόγω έλλειψης γνώσης αλλά και δεν παραδέχονται ότι δεν γνωρίζουν. Νιώθουν άβολα να μιλήσουν ή είναι υπερβολικοί ή ασυνεπείς σε κανόνες. Κρίνεται αναγκαίο κάθε γονιός να πλησιάζει το παιδί του στον τεχνολογικό τομέα ,να του διδάξει όσα γνωρίζει και να ενθαρρύνει τη χρήση του διαδικτύου σε συγκεκριμένες ωφέλιμες δραστηριότητες.
Θα πρέπει ο υπολογιστής να είναι σε κοινό γραφείο, όχι στο δωμάτιο και να γίνεται χρήση φίλτρων. Οι γονείς δεν γνωρίζουν τις διαστάσεις του φαινόμενου και είναι απαραίτητο να εκπαιδευτούν, προκειμένου να αναγνωρίζουν και να αποκρούουν πράξεις ακατάλληλων ατόμων και να μάθουν τι να κάνουν και σε ποιον να μιλήσουν όταν τους πλησιάσει κάποιος μέσω διαδικτύου.
ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΚΑΙ ΕΞΑΡΤΗΣΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΜΥΛΩΝΑ
Εθιστικές Ουσίες- Αλκοόλ
Η εξάρτηση από το αλκοόλ είναι ανάλογη με την εξάρτηση από τις ναρκωτικές ουσίες. Ωστόσο δεν κινδυνεύουν για βλάβη της υγείας μόνο οι αλκοολικοί. Εξίσου κινδυνεύουν και αυτοί που χαρακτηρίζονται ως κοινωνικοί πότες, εφ όσον η καθημερινή τους κατανάλωση ξεπερνάει κάποια όρια.
Η κατανάλωση οινοπνευματωδών ποτών δεν είναι υπόθεση της σύγχρονης κοινωνίας. Είναι συνήθεια τόσο παλιά όσο και η κοινωνική ζωή των ανθρώπων. Η κατανάλωση χαμηλών ποσοτήτων οινοπνευματωδών ποτών, συνήθως δεν προκαλεί ιδιαίτερα προβλήματα υγείας. Προβλήματα υπάρχουν από τη στιγμή που υπάρχει εξάρτηση ενός ατόμου από το αλκοόλ. Εξάρτηση υπάρχει, όταν το άτομο ικανοποιείται μόνο με τη συνεχή και σε μεγάλη ποσότητα κατανάλωση αλκοολούχων ποτών. Η εξάρτηση από το αλκοόλ είναι ανάλογη με την εξάρτηση από τις ναρκωτικές ουσίες.
Ωστόσο δεν κινδυνεύουν για βλάβη της υγείας μόνο οι αλκοολικοί. Εξ' ίσου κινδυνεύουν και αυτοί που χαρακτηρίζονται ως "κοινωνικοί" πότες, εφ' όσον η καθημερινή τους κατανάλωση ξεπερνάει κάποια όρια.
Oι βλάβες που μπορεί να προκαλέσει το αλκοόλ είναι: αφυδάτωση στομαχικές διαταραχές (γαστρίτιδα, αιμορραγίες, έλκη) υψηλή αρτηριακή πίεση έλλειψη βιταμινών σεξουαλικές διαταραχές εγκεφαλικές βλάβες αρρώστιες των μυών προβλήματα στο νευρικό σύστημα ηπατικές βλάβες καρκίνο στόματος, λάρυγγα και οισοφάγου περισσότερες επιπλοκές στους διαβητικούς
Εάν πίνετε λίγο και όχι πολύ συχνά, οι κίνδυνοι για την υγεία σας είναι πολύ μικροί. Όσο όμως η συχνότητα και η ποσότητα του αλκοόλ αυξάνονται, τόσο αυξάνονται και οι κίνδυνοι. Το πιο σημαντικό είναι να γνωρίζετε την ποσότητα του αλκοόλ που περιέχει το ποτό σας και πως να το συγκρίνετε με τα διάφορα ποτά. Διεθνώς έχουν θεσπιστεί όρια κατανάλωσης του αλκοόλ για ασφαλή χρήση στους ενήλικες. Αυτά τα όρια σε μονάδες μοιρασμένες μέσα στην εβδομάδα είναι: μέχρι 21 μονάδες (ποτά) για τους άνδρες, μεχρι 14 μονάδες (ποτά) για τις γυναίκες.
Μία μονάδα είναι: ή 1 μικρό ποτήρι μπύρα ή 1/2 μεγάλο ποτήρι μπύρα ή 1 ποτήρι ουίσκι ή άλλο ποτό της ίδιας κατηγορίας ή 1 ποτήρι κρασί ή 1 ποτήρι λικέρ ή 1 ούζο Αυτά με τον συνηθισμένο τρόπο σερβιρίσματος, παρέχουν την ίδια περίπου ποσότητα αλκοόλ.
Εάν η πρόσληψη περισσότερων μονάδων ξεπερνιέται καθημερινά τότε θα έχουμε τα προβλήματα που προαναφέρθηκαν. Εάν αυτό συμβαίνει τα Σαββατοκύριακα τότε έχουμε αύξηση των ατυχημάτων. Τα όρια που προαναφέρθηκαν είναι μια πολύ θεωρητική προσέγγιση.
Δεν υπάρχει σίγουρος τρόπος να προσδιορίσει κανείς πότε κάθε άτομο μπορεί να φθάσει στο όριο γιατί αυτό διαφέρει και ποικίλλει ανάλογα με το βάρος, το φύλο, την ηλικία και άλλους παράγοντες. Ο μόνος τρόπος για να είναι κανείς σίγουρος είναι να μην πίνει καθόλου όταν πρόκειται να οδηγήσει. Και μην ξεχνάτε: Μην περιμένετε να γίνετε αλκοολικοί για να ελέγξετε τις συνήθειες στο ποτό.
Μετρήστε πόσες μονάδες αλκοόλ καταναλώνετε τη μέρα και πόσες την εβδομάδα. Προσέξτε την κατανομή τους μέσα στην εβδομάδα.
Αν πίνετε πάνω από τα όρια, προσπαθήστε να ελέγξετε, πότε πίνετε και τροποποιήστε τις δραστηριότητές σας για να αποφύγετε τις συντροφιές κατά τις ημέρες ή τις ώρες που πίνετε περισσότερο. Πιείτε ποτά με χαμηλή περιεκτικότητα σε αλκοόλ. Δεν χρειάζεστε πολύ ποτό για να διασκεδάσετε. Το επίπεδο του αλκοόλ αυξάνει με κάθε μονάδα που πίνετε. Κατά μέσο όρο ο οργανισμός χρειάζεται 1 ώρα για να απαλλαγεί από κάθε μονάδα οινοπνεύματος
ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ - Ο ΑΛΚΟΟΛΙΚΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΟΥ
Μια διαφορετικη προσεγγιση στο θεμα του αλκοολισμου απο την βιωματικη ψυχολογια σε συνεργασια με την επιστημονικη πλευρα
Ο αλκοολικός γονιός μέσα από τα μάτια ενός παιδιού
ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ Τι μπορεί να συμβαίνει μέσα στο μυαλό και την ψυχούλα, ενός μικρού παιδιού, όταν η μητέρα ή ο πατέρας του είναι συνέχεια μεθυσμένοι; Πόσο φοβάται το παιδί, τι σκέψεις κάνει; Πως βλέπει τον γονέα του όταν από το πρωί τρεκλίζει, όταν δεν του δίνει σημασία, ή στην χειρότερη περίπτωση, όταν επάνω στο μεθύσι του το βαράει και το κακοποιεί;
Η απάντηση είναι μια: Τον βλέπει σαν ένα τέρας. Σαν ένα τέρας από αυτά που στοιχειώνουν τους εφιάλτες του, το οποίο δεν μπορεί να νικήσει, όπως γίνεται συνέχεια στα παραμύθια. Αλλά τα παραμύθια είναι διαφορετικά από την πραγματικότητα.
Το βίντεο που θα δείτε γυρίστηκε στα πλαίσια μιας καμπάνιας με τίτλο: «αλκοολικοί γονείς: τέρατα στα μάτια των παιδιών». Υπεύθυνη είναι μια Φινλανδική μη κερδοσκοπική εταιρία για την προστασία των παιδιών, η Fragile Childhood (ευαίσθητη παιδική ηλικία).
Σκεφτείτε το λίγο. Αυτά τα παιδιά είναι ήρωες. Έχουν μάθει να επιβιώνουν με τις δικές τους δυνάμεις. Και πώς να μην το κάνουν όταν είναι 3, 4 και 5 ετών και πρέπει μόνα τους να ετοιμάσουν φαγητό, γιατί η μητέρα τους είναι μεθυσμένη ξαπλωμένη στον καναπέ σε κατάσταση αναισθησίας, πρέπει να μάθουν να ντύνονται μόνα τους και να φροντίζουν τα αδερφάκια τους γιατί ο πατέρας κοιτάζει το άδειο μπουκάλι και βρίζει μπερδεύοντας τα λόγια του.
Το παιδί μου παίρνει ναρκωτικά- Χιώνη Ασημίνα
Κανένας δεν είναι προετοιμασμένος ότι αυτό μπορεί να συμβεί «στο δικό μου» παιδί. Για όλους τους γονείς, αποτελεί μια έντονα τραυματική ψυχική εμπειρία. Η οποία δημιουργεί έντονα αισθήματα θυμού, ενοχής και αποτυχίας.
Παρόλα αυτά ο στόχος θα πρέπει να είναι: να ενεργήσουν γρήγορα, με ψυχραιμία & νηφαλιότητα. Αρνητικές σκέψεις όπως «εγώ φταίω, εσύ φταις, κλπ» δεν βοηθούν το παιδί/έφηβο/νέο. Η αυτοενοχοποίηση, ή η ρίψη ευθυνών σε τρίτους, δεν βοηθούν στη λύση του προβλήματος, αντιθέτως σας αποδιοργανώνουν κ η κατάσταση διαιωνίζεται. Ο θυμός, η επιθετικότητα και απογοήτευση εναντίον του παιδιού, θα πρέπει να αντικατασταθεί με αγάπη, κατανόηση, υποστήριξη κ φροντίδα για αυτό. Θα πρέπει να αποτελέσουν μια σταθερή κατάσταση για να αισθανθεί ασφάλεια κ σιγουριά δίπλα του, «μια Ιθάκη». Είναι σημαντικό να του προσφερθεί ενθάρρυνση και επιδοκιμασία.
Ποια είναι όμως τα σημάδια ότι παίρνει ναρκωτικά; Συνήθως σε συνδυασμό, υπάρχουν ενδείξεις που θα πρέπει να κινήσουν την προσοχή ότι κάτι δεν πάει καλά, όπως: Απομόνωση: Ένα παιδί που ενώ μέχρι πριν από λίγο διάστημα ήταν κοινωνικό, τώρα απομακρύνεται και κλείνετε στο δωμάτιό του. Τα παιδιά που χρησιμοποιούν ναρκωτικά θέλουν να το κρύψουν. Με την απομόνωση θέλουν να αποφεύγουν τις ερωτήσεις για το τι έχεις, που ήσουν, τι έκανες;
Αλλαγές στην προσωπικότητα και τη συμπεριφορά: Η απότομη & σημαντική μείωση της απόδοσης στο σχολείο, η έλλειψη ενδιαφέροντος για οτιδήποτε, η αδιαφορία για το σχολείο. Επίσης εμφανίζονται εξάψεις θυμού ή ευφορίας, το παιδί έχει γίνει πολύ πιο ευερέθιστο, υπάρχουν απότομες αλλαγές στη διάθεση του. Οι αλλαγές στη προσωπικότητα του παιδιού μπορεί να είναι απότομες ή σταδιακές. Σωματικές αλλαγές: Η απώλεια βάρους, η αδυναμία που φαίνεται στο πρόσωπο, η απουσία του ενδιαφέροντος του παιδιού για τη σωματική του εικόνα, οι δυσκολίες συγκέντρωσης και συντονισμού και γενικά μια όψη του παιδιού που έχει αλλάξει και δεν φαίνεται υγιής.
Αλλαγές στους φίλους: Εάν ξαφνικά το παιδί σταματήσει να βλέπει τους καλύτερους του φίλους, εάν διακόψει με τους παλιούς του φίλους και εμφανιστεί κάποιος άλλος, ταυτόχρονα με την αλλαγή στη συμπεριφορά του. Αλλαγές στα οικονομικά του. Αν ξαφνικά δεν του φτάνει το εβδομαδιαίο η μηνιαίο χαρτζιλίκι. Αν ζητά όλο κ περισσότερα χρήματα όλο κ πιο επίμονα. Σκαρφίζεται χίλιους δύο τρόπους για να πάρει περισσότερα χρήματα, ενώ το ένα ψέμα διαδέχεται το άλλο. Λείπουν χρήματα από το πορτοφόλι σας ή ακόμα κ πράγματα από το σπίτι.
Αλλαγή στην ατομική του υγιεινή. Θα σταματήσει να προσέχει τον εαυτό του, θα φορά τα ίδια ρούχα για μέρες. Δεν θα ξυρίζετε, πλένει τα δόντια του ή θα φτάνει στο σημείο να μην κάνει μπάνιο για μέρες. Απευθυνθείτε σε κέντρα αποτοξίνωσης, ή/κ σε ειδικούς, να μάθετε τι είναι τα ναρκωτικά. Ξεπεράστε τους φόβους σας, νικήστε την ανασφάλειά σας κ βοηθήστε όσο πιο γρήγορα γίνεται το παιδί σας.
Ποια είναι η σημερινή εικόνα για τις καταχρήσεις στην εφηβεία;
Η εφηβεία είναι μια περίοδος ταραχώδης και ανατρεπτική για τον ανθρώπινο ψυχισμό. Παίζεται όλο το στοίχημα του «ποιος πραγματικά είσαι». Τα συναισθήματα είναι έντονα και κυκλικά, οι συμπεριφορές αλλάζουν και μοιάζουν παράξενες, η αυτοεκτίμηση είναι εύθραυστη.
Η ανάγκη για αποδοχή μοιάζει να καθορίζει πολλές από τις συμπεριφορές του εφήβου. Οι φίλοι συχνά καθίστανται στη φαντασία του περισσότερο σημαντικοί, επαναστάτες, όμορφοι ή έξυπνοι από τον ίδιο, με αποτέλεσμα εκείνος να διακατέχεται από αισθήματα ελλειμματικότητας απέναντί τους.
Η εξιδανίκευση του άλλου είναι επίσης ένα σύμπτωμα της πάλης με την ταυτότητα. Η ανάγκη του εφήβου να ανήκει και ο φόβος της απόρριψης τον κάνει να απομυθοποιεί στο μυαλό του το κόστος που τον απειλεί σε ορισμένες συνθήκες.
Πρόσφατη έρευνα έδειξε ότι το 84% των εφήβων που δοκίμασε ναρκωτικές ουσίες το έκανε καθαρά έπειτα από πίεση που δέχτηκε από τις παρέες του. Στο Institute of Psychiatry έρευνα σε μαθητές 15 και 16 ετών βρήκε ότι 4 στους 5 είχαν μεθύσει τουλάχιστον μία φορά στη ζωή τους, ενώ 1 στους 3 πίνει 6 ποτά όταν βγαίνει να διασκεδάσει.
Περαιτέρω στατιστικές μάς αποκαλύπτουν ότι 1 στα 15 παιδιά θα γίνει αλκοολικό κατά τη διάρκεια της ζωής του λόγω γενετικής προδιάθεσης, ενώ όταν στην οικογένεια ένα μέλος πάσχει από αλκοολισμό το παιδί έχει 4 έως 6 φορές να γίνει και το ίδιο.
Μέχρι τα 25 έτη το 80% των νέων έχει κάνει χρήση μιας παράνομης ουσίας. Ομως οι νέοι που έχουν ισχυρό συναισθηματικό δεσμό με τους γονείς τους έχει βρεθεί ότι είναι πιθανότερο να έχουν φίλους που δεν κάνουν κατάχρηση αλκοόλ.
Τι οδηγεί έναν έφηβο στο αλκοόλ;
Ο ισχυρότερος προγνωστικός δείκτης θεωρείται το να μεγαλώνει ένα παιδί σε μια εξαρτημένη οικογένεια στην οποία τουλάχιστον ένα από τα μέλη της έχει εξάρτηση από το αλκοόλ ή από άλλες ουσίες. Η γενετική προδιάθεση στον αλκοολισμό και το κληρονομικό της υπόβαθρο θεωρείται ένας επίσης σημαντικός παράγοντας.
Οι ψυχιατρικές διαταραχές και ιδιαίτερα η κατάθλιψη κάνουν τον έφηβο πιο ευάλωτο στις καταχρήσεις. Η ομάδα των συνομηλίκων και ο βαθμός της πίεσης που δέχεται, καθώς και η χαμηλή αυτοεκτίμηση, μεταμορφώνουν το αλκοόλ σε σύμβολο δύναμης και αυτονομίας και τον κάνει στιγμιαία να νιώθει περισσότερο σημαντικός και αποδεκτός.
Οι καταχρήσεις αποτελούν συχνά έναν τρόπο να διαχειρίζεται ο νέος τα ενδοοικογενειακά προβλήματα που βιώνει και αδυνατεί να ελέγξει, όπως είναι η κακή σχέση μεταξύ των γονιών, η απόρριψη από τους γονείς, η συναισθηματική εγκατάλειψη, η βία, ο περιορισμός της προσωπικότητάς του κ.λπ.
Το αλκοόλ γίνεται μια ψυχική διέξοδος και ενισχύεται ως συμπεριφορά μέσα από την ανακούφιση που προσφέρει. Η υψηλή αυτοεκτίμηση του νέου σε συνδυασμό με την ύπαρξη ενός θετικού οικογενειακού πλαισίου σημαίνει και ενίσχυση της προσωπικότητάς του και της ψυχικής του ανθεκτικότητας απέναντι στα πάσης φύσεως δεινά που απειλούν να διαταράξουν το πολύτιμο αγαθό, αυτό της ψυχικής του ευημερίας.
Της Μυρσίνης Κωστοπούλου
Εξαρτήσεις
Με την λέξη "εξάρτηση", οι περισσότεροι από μας σκεφτόμαστε την χρήση ουσιών: τα ναρκωτικά, το τσιγάρο, το αλκοόλ.
Όμως, "εξάρτηση" προκαλούν κι άλλες μας συνήθειες και συμπεριφορές. Για την ακρίβεια "εξάρτηση" μπορεί να προκαλέσει οτιδήποτε μας εξάπτει την περιέργεια και το ενδιαφέρον.
Πότε όμως μια συνήθεια ή μια συμπεριφορά μας γίνεται "εξάρτηση;"
Για να καταλάβουμε πότε μια συνήθεια ή μια συμπεριφορά μας ξεφεύγει από τα όρια του "φυσιολογικού", χρειάζεται να εστιάσουμε στη συχνότητα, στην ένταση και στον βαθμό που νιώθουμε επιτακτική την ανάγκη να εκδηλώσουμε την συγκεκριμένη συμπεριφορά.
Γενικά, μιλάμε για "εξάρτηση" όταν παρατηρείται η μη ελεγχόμενη επιθυμία να δημιουργήσει το άτομο ξανά και ξανά μια ορισμένη βιώσιμη κατάσταση (συχνά ολοένα και πιο έντονη), αδιαφορώντας για τις συνέπειες στην υγεία, την εργασία, την οικογένεια και την ποιότητα της ζωής του. Μιλάμε για εξάρτηση όταν η ουσία, η συμπεριφορά ή η συνήθεια του ατόμου μοιάζει με το νερό που αναζητά ένας διψασμένος. Στο διάστημα της δίψας, το μοναδικό άγχος του διψασμένου είναι "πώς θα βρει νερό;"- δεν μπορεί να σκεφτεί τίποτα άλλο.
Κάποιοι συχνοί τύποι εξάρτησης είναι:
• Η αλόγιστη χρήση του αλκοόλ
• Τα ναρκωτικά
• Το κάπνισμα
• Τα τυχερά παιχνίδια
• Η υπερφαγία ή η λιμοκτονία
• Η αλόγιστη χρήση ηρεμιστικών και άλλων φαρμάκων
• Η κλεπτομανία
• Η εξάρτηση από το σεξ
• Η εργασιομανία
• Η αλόγιστη χρήση του διαδικτύου
• Το ανεξέλεγκτο "shopping therapy" και η υπερκατανάλωση
Όλες αυτές οι συμπεριφορές- έχουν ένα κοινό παρανομαστή: δημιουργούν τις κατάλληλες προϋποθέσεις ώστε να "ξεφύγει" το άτομο από τον εκνευρισμό του, την ανία του ή τα βαθύτερα βιώματα του πόνου του.
Μπορεί οι "εξαρτήσεις" να διαφέρουν: άλλες διεγείρουν τον οργανισμό μας, άλλες διατηρούν την εγρήγορση μας κι άλλες μας χαλαρώνουν. Ακόμη, άλλες είναι κοινωνικά αποδεκτές άλλες είναι απαγορευμένες, άλλες πάλι θέτουν πιο άμεσα τον κίνδυνο της ζωής από κάποιες άλλες..
Αυτό που το εξαρτημένο άτομο κερδίζει από την σχέση του με το συγκεκριμένο αντικείμενο- με τη συγκεκριμένη ουσία- με τη συγκεκριμένη συμπεριφορά είναι ο αντιπερισπασμός, ώστε να μην βιώσει τα δυσάρεστα συναισθήματα που έχει αποθηκεύσει εξαιτίας των γεγονότων της ζωής του. Ή ακόμη μπορεί να κερδίζει "το να νιώσει" σε ένα για εκείνο άχρωμο κόσμο, σε έναν κόσμο άνευ νοήματος, ενθουσιασμού και έντασης..
Γενικά, όταν μιλάμε για "εξάρτηση", δεν μας ενδιαφέρει τόσο να καταλάβουμε "γιατί επιλέχθηκε η συγκεκριμένη συμπεριφορά- το συγκεκριμένο μέσο" αλλά μας ενδιαφέρει η σχέση του ατόμου με τις "εξαρτησιογόνες" συμπεριφορές. Μας ενδιαφέρει η προσωπική ιστορία του ατόμου, "τι το ώθησε να στραφεί προς την εξάρτηση, τι το έκανε ευάλωτο και τι το οδήγησε να υιοθετεί ως τρόπο αντίδρασης στα γεγονότα της ζωής του την αποφυγή;".
Δεν μπορούμε να έχουμε γενικές απαντήσεις και κανόνες για τις αιτίες που οδηγούν στην εξάρτηση. Υπάρχουν στο παιχνίδι πολλοί διαφορετικοί παράγοντες: κοινωνικοί (η διαθεσιμότητα του "μέσου", η κοινωνική αποδοχή αυτού, κτλ), οικογενειακοί (η θέση της οικογένειας στην κοινωνία, το ιστορικό της, οι σχέσεις των μελών της, κτλ) και ατομικοί (η ιδιοσυγκρασία του ατόμου, ο τρόπος που έμαθε να χειρίζεται τις καταστάσεις, ο βαθμός αυτοσυγκράτησης του κτλ).
Έτσι, μπορούν να φέρουν το ίδιο αποτέλεσμα διαφορετικές "συνθέσεις παραγόντων".
Όμως, τα εξαρτημένα άτομα έχουν και κοινά στοιχεία: χάνουν την ελευθερία τους και φοβούνται- φοβούνται την απεξάρτηση τους.Όσο και αν αναζητούν μια καλύτερη ζωή, δυσκολεύονται να περάσουν το διάστημα των σταγόνων της "ξεχασμένης βροχής τους"- της "καταιγίδας και της θύελλας" που έκρυψαν μέσα τους. Αμφισβητούν την πιθανότητα να δουν μετά από αυτήν την δύσκολη περίοδο, το ουράνιο τόξο. Έτσι, είναι επιρρεπείς στις υποτροπές.
Μόλις βιώσουν τα έντονα συναισθήματα τους και τις βαθιές τους πληγές, ακριβώς τότε διπλασιάζεται ο κίνδυνος να "ξανακυλήσουν", να συμπεριφερθούν ξανά με τον ίδιο εξαρτητικό τρόπο που γνώριζαν μέχρι εκείνη την στιγμή. Τότε, βιώνοντας το κενό τους, προσπαθούν να το καλύψουν με την ψευδαίσθηση του μεγαλείου, της αισιοδοξίας και του ονείρου που η εξάρτηση τους, τους προσφέρει.
Για να απαλλαγούμε από τις εξαρτήσεις, χρειάζεται η ανάγκη μας για μια πιο αληθινή ζωή να είναι μεγαλύτερη από τον φόβο μας να έρθουμε σε επαφή με το "κενό" του συναισθηματικού μας κόσμου.
Χρειάζεται να παρατηρήσουμε τον τρόπο που η βροχή σιγά σιγά σταματάει και να σκεφτούμε πως με τον ίδιο τρόπο θα σταματήσουμε και εμείς να πονάμε τόσο πολύ. Χρειάζεται να πιστέψουμε ότι μπορούμε να τα καταφέρουμε. Χρειάζεται να βρούμε συμμάχους και συμπαραστάτες και να ζητήσουμε την βοήθεια "δασκάλων", όταν η κατάσταση ξεφεύγει από τον δικό μας έλεγχο.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου