ΣΧΕΣΕΙΣ

    

Πώς να του δείξω ότι άλλαξα;

Δεν αρκεί να το λες, πρέπει και να το εννοείς. Δεν είναι εύκολη υπόθεση να κερδίσεις πίσω τον πρώην σου, όσο κι αν πιστεύεις ότι έχεις αλλάξει, και ότι αυτή τη φορά θα κάνεις τα πράγματα σωστά. Πρέπει να του το αποδείξεις, και να το εννοείς. Και λογικά τα παρακάτω θα σε βοηθήσουν…

Ζήτα ειλικρινά συγγνώμη
Η συγγνώμη είναι από εκείνα τα πράγματα που μπορείς να καταλάβεις πότε κάποιος τα εννοεί, και πότε τα λέει για να βγει απ? την δύσκολη θέση. Ένα απλό “συγγνώμη” δεν πρόκειται να κάνει την δουλειά. Πρέπει να εξηγήσεις για ποιο πράγμα απολογείσαι, και να δείξεις ότι κατάλαβες πού έκανες λάθος. Και, προφανώς, ποτέ μα ποτέ δεν βάζουμε την λέξη “αλλά” μετά από μια συγγνώμη. Οι δικαιολογίες σημαίνουν ότι εξακολουθείς να μην καταλαβαίνεις ότι έκανες κάτι λάθος.

Σκέψου τι θα κάνεις μετά
Τον θέλεις πίσω. Πες ότι σε δέχεται. Μετά τι γίνεται; Πρέπει να είσαι διατεθειμένη να δείξεις ότι έχεις μάθει από τα λάθη σου, και ότι δεν πρόκειται να τα επαναλάβεις. Συνεπώς, εκτός από το να ζητήσεις συγγνώμη, πρέπει να σκεφτείς τι αλλαγές οφείλεις να κάνεις σε αυτή τη σχέση για να μην καταλήξετε πάλι χωρισμένοι, όπως την προηγούμενη φορά.

Πάλεψέ το
Αν σου πει αμέσως ότι δεν σε θέλει πίσω, είναι η κατάλληλη στιγμή να αποχωρήσεις. Αν, πάλι, σου φανεί αβέβαιος, δωσ? του λίγο χρόνο, αλλά μην το βάζεις κάτω. Πόσο μάλλον, από την στιγμή που εσύ έφταιγες για τον χωρισμό, πρέπει να δώσεις έναν μικρό αγώνα για να τον κερδίσεις πίσω—ή, καλύτερα, για να κερδίσεις την εμπιστοσύνη του ξανά. Συνέχισε να του μιλάς, προσπάθησε να βρίσκεσαι στην ζωή του και να του δείχνεις συνεχώς ότι ενδιαφέρεσαι για εκείνον.

Μην γκρινιάζεις και μην απογοητεύεσαι
Προφανώς, εκτός κι αν περίμενε πώς και πώς να του ζητήσεις συγγνώμη για να σε δεχτεί πίσω, το πράγμα θα πάρει λίγο καιρό. Θα χρειαστούν κι άλλες συζητήσεις, θα χρειαστούν μέρες νεκρικής σιγής όσο το σκέφτεται και ζυγίζει τις πιθανότητες και προσπαθεί να καταλάβει αν είσαι ειλικρινής. Ναι, θα είναι δύσκολο να δεις αμέσως αποτελέσματα, αλλά μην απογοητεύεσαι. Αυτό που πρέπει να θυμάσαι είναι ότι οι αλλαγές που έκανες μπορούν να σου φέρουν μόνο καλό—ίσως σε μία άλλη σχέση, αν τα πράγματα δεν λειτουργήσουν μεταξύ σας.

Είναι αγάπη ή φόβος μοναξιάς;
 

Είναι αγάπη ή φόβος μοναξιάς;

Όταν νομίζεις πως αυτό που νιώθεις είναι αγάπη, από πίσω όμως κρύβεται κάτι άλλο.

Είναι τόσο εύκολο στην αρχή μιας νέας σχέσης να παρασυρθείς και να αρχίσεις να ονειροπολείς για το ταίρι σου πως είναι ο ένας και μοναδικός σύντροφος της ζωής σου. Πολλές φορές η αρχική οικειότητα οδηγεί στην αποκλειστικότητα, τη δέσμευση και τη συγκατοίκηση σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα, που δεν έχεις καν προλάβει να γνωρίσεις όλα τα χαρακτηριστικά του συντρόφου σου.

Δεν υπάρχει χρονικό διάστημα συγκεκριμένο που μετά το πέρας του κάποιος να είναι σίγουρος για τον άνθρωπο που έχει δίπλα του αλλά κάποιο χρονικό διάστημα είναι απαραίτητο για να δώσουμε στον εαυτό μας τον απαραίτητο χρόνο να καταλάβει αν πραγματικά του αρέσει ο σύντροφός του. Όσο μεγαλώνουμε ηλικιακά μας είναι περισσότερο ξεκάθαρα τα χαρακτηριστικά του συντρόφου που θέλουμε να έχουμε δίπλα μας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι στον ένα μήνα γνωριμίας για παράδειγμα μπορούμε να αναγνωρίσουμε όλα αυτά τα χαρακτηριστικά.

Ποιοι μπορεί να είναι λοιπόν οι βασικότεροι λόγοι που εξηγούν γιατί κάποιες σχέσεις προχωρούν ασυνήθιστα γρήγορα;

Ο φόβος της μοναξιάς. Ένας από τους κυριότερους λόγους που κρατά αταίριαστους ανθρώπους μαζί είναι αυτός. Όσο περνάμε τα χρόνια της πρώτης νεότητας αυξάνει το ποσοστό των ανθρώπων που μόλις κάνουν μια καινούρια γνωριμία αυτόματα μετατρέπουν τον άνθρωπο αυτό στον έρωτα της ζωής τους. Έρευνα του Πανεπιστημίου του Τορόντο δείχνει ότι οι άνθρωποι που εκφράζουν τα μεγαλύτερα ποσοστά φόβου μοναξιάς είναι και αυτοί που θα παραμείνουν σε σχέσεις που δεν τους καλύπτουν συναισθηματικά και συντρόφους που δεν έχουν τα χαρακτηριστικά που θα ήθελαν να έχουν. Ο φόβος του να μείνεις χωρίς σύντροφο ενώ όλοι οι άλλοι γύρω σου προχωρούν τη ζωή τους και παντρεύονται υποσυνείδητα μπορεί να σε οδηγήσει στο να βρεις απλά ένα σύντροφο μόνο και μόνο για μην είσαι μόνη σου, καθώς ζούμε σε μια κοινωνία, οποία βάζει ταμπέλες στους ανθρώπους ανάλογα με το αν είναι παντρεμένοι ή ελεύθεροι.

Όταν το μόνο που ξέρεις είναι πώς να είσαι μέσα σε μια σχέση. Είναι πολλοί οι άνθρωποι που από μικρή ηλικία μόλις τελειώνει μια σχέση μπαίνουν αμέσως στην επόμενη. Γιατί όμως μπορεί να συμβαίνει αυτό; Γιατί τα άτομα αυτά έχουν μάθει μόνο στα χαρακτηριστικά της δέσμευσης και δεν έχουν μάθει να είναι μόνα τους, να στηρίζονται στα πόδια τους και να περνούν καλά με την παρέα του ίδιου τους του εαυτού. Το μόνο που γνωρίζουν καλά να κάνουν είναι ο ρόλος του «συντρόφου», οπότε όταν δε βρίσκονται σε μια σχέση δεν έχουν κάποιον άλλο ρόλο.

Η μετάβαση από μια απλή γνωριμία και σχέση στην πραγματική αφοσίωση που απαιτεί ένας γάμος είναι πολύ μεγάλη. Εάν λοιπόν παρατηρείς κοινά χαρακτηριστικά στις παραπάνω περιγραφές και σε αυτά που βιώνεις, ίσως θα ήταν προτιμότερο να μη βιάζεις τα πράγματα και τις καταστάσεις τόσο πολύ. Πολλές σύντομες σχέσεις αποτυγχάνουν στη μετάβαση αυτή, καθώς λείπουν σημαντικά χαρακτηριστικά.

Στην αρχή μιας σχέσης τα συναισθήματά μας βασίζονται σε αυτό που θα θέλαμε ιδανικά να μας συμβεί και όχι στην πραγματικότητα. Εάν λοιπόν πάρουμε την απόφαση να προχωρήσουμε μια σχέση όταν βρίσκεται ακόμα σε αυτό το πρώιμο στάδιο, τότε μπορεί να συνειδητοποιήσουμε αργότερα ότι ζούμε με έναν άνθρωπο πολύ διαφορετικό από αυτόν που νομίζαμε. Δώσε χρόνο στη σχέση σου να ωριμάσει και μάθε να απολαμβάνεις το κάθε στάδιο της σχέσης χωρίς βιασύνη.

 

Μουστάκα Ελευθερία

MSc Κλινικός Ψυχολόγος

  

 

 

 

Γυαλί που σπάει, ξανακολλάει σου λέω!

 

Θέλω να ακούγω γέλια και δυνατές φωνές. Με κούρασαν οι σιωπές που υποννοούν και δεν λένε.

Θέλω εκείνες τις φωνές που τολμούν να πουν τα ανείπωτα.

Που διεκδικούν αισθήματα και προκαλούν αντιδράσεις.

Εκείνες τις φωνές που μοιάζουν με τα βότσαλα που πετάγαμε μικροί στη θάλασσα για να ταράξουμε την ηρεμία της.

Δεν μποροώ άλλο τους βουβούς ανθρώπους. Θέλω την φασαρία, το θόρυβο και το χάος τους.

Θέλω το γέλιο και το κλάμα τους. Το δράμα τους ρε άνθρωπε, ναι!

Το αντέχω!!

Θελω όλα εκείνα που θα ξεκουνήσουν την καθημερινότητα από τη ρουτίνα!

Θέλω αποφάσεις καθαρές και λέξεις ατόφιες. Συναισθήματα κρυστάλλινα από εκείνα που όταν σπάνε γίνονται χίλια κομμάτια.

Και μην το φας το παραμύθι που λέει πως γυαλί που σπάει δεν κολλάει!

Μαλακίες σου λένε!!

Γυαλί που σπάει, ξανακολλάει και εκεί που είναι τα σημάδια τράβα και βάλε χρώμα.

Ζωγράφισε πάνω στις ρωγμές και δώστους ζωή και υπόσταση!

Δεν αντέχω την τελειότητα του κόσμου σας, με πνίγει!

Θέλω όλα εκείνα τα μικρά, τα παράλογα που εγώ λατρεύω!

Θέλω τους ανθρώπους μου, εκείνους τους ελαττωματικούς σαν κι εμένα.

Που θυμώνουν, και τσακώνονται, και παθιάζονται, και μουτρώνουν και τα ξαναβρίσκουν με μια αγκαλιά και με ένα σ?αγαπώ.

Δεν χρειάζεται να μοιάζουμε, ούτε καν να ταιριάζουμε!

Χρειάζεται μόνο να μιλάμε την ίδια γλώσσα μέσα στο χάος.

Χρειάζεται να μετράμε το χρόνο με την ίδια αίσθηση.

Χρειάζεται να κλαίμε χωρίς ντροπή και να πονάμε χωρίς ενοχή.

Κι αν κάποιος σου έμαθε πως οι παράλληλες ευθείες δεν τέμνονται, εγώ θα σου πω πως οι παράλληλες ζωές, έρχονται κι ενώνονται.. γίνονται μια.. κι ας μην εφάπτονται πουθενά. Αρκεί να νιώθεις κι όλοι οι νόμοι της φυσικής και της ζωής καταρρίπτονται.

Σημείωσα στο χάρτη τον από καιρό κρυμμένο στην τσάντα μου, έναν προορισμό.

Ίσως σε πετύχω. Ίσως σου μιλήσω.

Ίσως και όχι.. ίσως να νιώσω λύπη για την εικονική σου τελειότητα και να σε αφήσω σε αυτή.

Ίσως μόνο αυτή να αντέχεις..

Τα λέμε, είναι αργά.. κι εγώ μόλις ξεκίνησα!

Γράφει η Σοφία Παπαηλιάδου

 

 

  Δήθεν σχέσεις

 

Σε μια κοινωνία που το πιο σημαντικό είναι τι θα ποστάρεις στο Facebook και τι θα δείξεις στους άλλους, οι σχέσεις έχουν λάβει μια διαφορετική μορφή. Ξέχνα τι νιώθεις και τι πραγματικά θέλεις και φτιάξε το παραμύθι που θα πουλήσεις. Πώς θα μιλήσεις, πώς θα απαντήσεις, πώς θα πλασάρεις τον εαυτό σου, πώς θα κάνεις τον άλλο να σε κυνηγήσει...

Αυτά είναι τα πιο σημαντικά... αυτά είναι τα ουσιώδη... και μετά απλά παραπονιέσαι... πόσο επιφανειακές έχουν γίνει οι σχέσεις και πόσο ανούσια είναι η συναισθηματική επένδυση.

Δεν μπορεί να υπάρξει σχέση αν το βασικό που προβάλεις είναι η εικόνα του εαυτού σου και ο εγωισμός σου. Δεν μπορεί να υπάρξει ειλικρινή επικοινωνία αν φιλτράρεις διαρκώς αυτά που λες και τα συναισθήματα που νιώθεις. Σκέψου λίγο πως συμπεριφέρεσαι και τι σκέφτεσαι... «και πώς θα φανεί αν πω αυτό; Και τι θα γίνει αν δει πως πραγματικά είμαι; Και τι θα σκεφτεί για μένα;» Και... τα ερωτήματα πολιορκούν το μυαλό σου...

Και είναι τόσο κουραστικά όλα αυτά, καθώς στην πραγματικότητα χάνεις την ουσία που έχει μια σχέση: να μοιραστείς, να νοιαστείς, να εκφράσεις όσα νιώθεις, να δείξεις πτυχές του εαυτού σου και να γνωρίσεις κάποιες που μέχρι τώρα ίσως αγνοούσες, να γνωρίσεις τον άλλο, να έρθεις κοντά του, να νιώσεις, να επικοινωνήσεις. Πώς μπορούν να γίνουν όλα αυτά όταν ξεκινάς μια σχέση, έχοντας ως βασικό στόχο να κρύψεις τον πραγματικό σου εαυτό;

Σε μια δήθεν σχέση, με δήθεν συναισθήματα και δήθεν εκμυστηρεύσεις, μένεις αρκετά επιτυχώς προσηλωμένος στην εικόνα σου και στην εντύπωση που δίνεις κάθε στιγμή στον άλλο. Δεν έχει σημασία τι πραγματικά νιώθεις... το πιο σημαντικό είναι τι θα πιστέψει ο άλλος για σένα, τι θα τον κάνεις να πιστεύει, πόσο καλά θα χτίσεις την εικόνα σου. Είναι πολύ κουραστικό και χρονοβόρο αυτό, οπότε που να σου μείνει χρόνος να ασχοληθείς με τη σχέση...

Πολλές φορές χωρίς να το καταλάβουμε ασχολούμαστε περισσότερο με το τι θα πούμε και πως θα παρουσιαστούμε στον άλλο απέναντί μας, παρά με το να νιώσουμε και να επικοινωνήσουμε μαζί του.

Πόσο δύσκολο είναι να είμαστε ειλικρινείς σε πραγματικές και ουσιαστικές σχέσεις, όπου θα νοιαζόμαστε για τον άλλο και θα νοιάζεται για εμάς, χωρίς εγωισμούς και δημιουργία εντυπώσεων; Πόσο δύσκολο είναι να υπάρξουμε μέσα σε σχέσεις, όπου σημασία θα έχουν τα πρόσωπα και οι καταστάσεις που ζούμε και όχι οι αναλύσεις που κάνουμε;

Είναι επιλογή μας να είμαστε σε δήθεν σχέσεις, με δήθεν ανθρώπους και δήθεν συναισθήματα. Είναι επιλογή μας να αναλώνουμε τον εαυτό μας σε δήθεν σχέσεις... Και τουλάχιστον όταν συνειδητοποιήσουμε ότι το κάνουμε, ας αναλογιστούμε τουλάχιστον τι είδους ανάγκες θέλουμε να καλύψουμε ή από τι είδους φόβους θέλουμε να απαλλαγούμε.

Παπαδοπούλου Ελένη, Ψυχολόγος, MSc

 

 Υπάρχει τελικά η αιώνια αγάπη στα ζευγάρια!

 

Ο έρωτας δεν κρατάει για πολύ, "Είμαστε τόσα χρόνια μαζί, τι περιμένεις; Να είμαστε ακόμα ξετρελαμένοι ο ένας με τον άλλον;" Σίγουρα έχετε ακούσει ή και ψιθυρίσει παρόμοιες φράσεις για φιλικά σας ζευγάρια όταν μαθαίνετε πως δεν πάει καλά η σχέση τους ή ακόμα και για εσάς τους ίδιους. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε που όταν δούμε ένα ζευγάρι πιο μεγάλων ανθρώπων σε ηλικία να κρατιέται χέρι χέρι, μας εκπλήσσει. Μας εκπλήσσει η εικόνα αυτή, καθώς την θεωρούμε ναι μεν ιδεατή αλλά μη ρεαλιστική, εφόσον γύρω μας βλέπουμε σχέσεις να διαλύονται καθημερινά και τον αριθμό των διαζυγίων να αυξάνεται ραγδαία. Από τη μία θαυμάζουμε τη συγκεκριμένη εικόνα, από την άλλη όμως ίσως και να την ζηλεύουμε, θέλουμε και εμείς να ζήσουμε το παραμύθι του "έζησαν αυτοί καλά και εμείς καλύτερα!"

Όσο και αν διάφορες έρευνες καταλήγουν στο ότι η αγάπη και ο έρωτας δεν είναι παντοτινοί στα ζευγάρια, μπορούμε να αρχίσουμε να είμαστε πιο αισιόδοξοι για τη σχέση και τον έρωτά μας, καθώς φαίνεται πως δεν υπάρχουν μυστικά πλέον για τους νευρολόγους που οπλισμένοι με έναν σαρωτή εγκεφάλου (MRI) ανακάλυψαν τη βιολογική βάση για την "αγάπη", καταλήγοντας στο συμπέρασμα πως το 10% των ζευγαριών με μακρόχρονες σχέσεις ή γάμους μπορεί και παραμένει ερωτευμένο και αγαπημένο, χωρίς να το επηρεάζει η κόπωση της μακρόχρονης συμβίωσης. Τελικά η αιώνια αγάπη υπάρχει!

Ερευνητές στο Πανεπιστήμιο Stony Brook της Νέας Υόρκης, έδειξαν πως η πορεία της αγάπης μπορεί να μην διακοπεί και η ύπαρξή της να συνεχίζεται. Μελέτησαν λοιπόν τους εγκεφάλους των ζευγαριών που βρίσκονταν μαζί για 20 χρόνια και τους σύγκριναν με τους εγκεφάλους των καινούργιων εραστών.

Πιο συγκεκριμένα, στη πρώτη ομάδα που την αποτελούσαν άτομα που βρίσκονταν στην αρχή της σχέσης και δήλωναν ερωτευμένα με το σύντροφό τους, έδειξαν φωτογραφίες του αγαπημένου/ης τους και παρατήρησαν πως εμφάνισε δραστηριότητα η περιοχή του εγκεφάλου που ελέγχει την έκκριση ντοπαμίνης (νευροδιαβιβαστής ντοπαμίνης). Πρόκειται για τη συγκεκριμένη περιοχή του εγκεφάλου που σχετίζεται με την κατανάλωση φαγητού, αλκοόλ αλλά και με τις επιθυμίες μας.

Στη συνέχεια, έδειξαν φωτογραφίες του συντρόφου σε 17 άτομα με μακροχρόνιες σχέσεις που δήλωναν ερωτευμένα όπως στην αρχή. Διαπιστώθηκε και πάλι με μαγνητική τομογραφία, πως όταν η δεύτερη ομάδα κοιτούσε τη φωτογραφία του αγαπημένου προσώπου και πάλι παρουσιάστηκε δραστηριότητα στον εγκέφαλο, όπως και με την πρώτη πομάδα των φρεσκοερωτευμένων ανθρώπων. Όσο πιο ερωτευμένοι δήλωναν, τόσο πιο έντονη ήταν η έκκριση ντοπαμίνης και η δραστηριότητα στον εγκέφαλο.

Συμπέραναν ότι περίπου 1 στα 10 ζευγάρια με μακρόχρονη σχέση εξακολουθεί και είναι ερωτευμένο, μάλιστα εμφανίζει την ίδια συμπεριφορά σαν να γνωρίστηκαν πρόσφατα και ζουν τον έρωτά τους. Οι επιστήμονες υποστήριξαν πως τα "ερωτευμένα" ζευγάρια απολαμβάνουν την "εντατική συντροφικότητα και τη σεξουαλική ζωντάνια", αλλά χωρίς τις ανησυχίες και τις εντάσεις της αρχικής αγάπης. Οι δύο σύντροφοι εξακολουθούν και είναι γενναιόδωροι μεταξύ τους, ήρεμοι και βαθιά προσηλωμένοι ο ένας στον άλλον, όπως τις πρώτες μέρες του έρωτά τους. Η έρευνα που δημοσιεύτηκε στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό Social Cognitive and Affective Neuroscience κατέληξε στο ότι μπορεί ο έρωτας να υπάρχει ανάμεσα στους δύο συντρόφους ακόμα και μετά από πολλά χρόνια γάμου.

Αυτή είναι μία καλή είδηση για το 10% των ζευγαριών, όχι όμως και για το υπόλοιπο 90% που φαίνεται να το κυριεύει η συναισθηματική κόπωση.

Πως εξηγείται όμως αυτό;

Οι βιολόγοι υπολογίζουν πως περίπου το 9% στο ζωικό βασίλειο είναι μονογαμικό, καθώς δημιουργεί δεσμούς με αποκλειστικούς συντρόφους για όλη τους τη ζωή και μαζί ανατρέφουν τους απογόνους τους. Το ποσοστό αυτό μάλιστα φαίνεται να αγγίζει το 25% στους πιθήκους γίββωνες, στους κύκνους και στα πουλιά γενικότερα.

Αν και η ανθρώπινη φύση θεωρείται πολυγαμική, υπάρχουν μέλη της που λειτουργούν μονογαμικά, όχι μόνο επειδή έχουν αναπτύξει πολιτισμό και ακολουθούν ηθικούς και κοινωνικούς κανόνες, αλλά επειδή παρουσιάζουν ανάλογα χαρακτηριστικά με άλλα θηλαστικά, όπως οι κύκνοι, οι αλεπούδες, οι γίββωνες, οι ταμαρίνοι της Βραζιλίας, οι λύκοι, κλπ, όπου μόλις αντικρίσουν το σύντροφό τους εκκρίνεται η ντοπαμίνη - ορμόνη της ευφορίας. Η συγκεκριμένη ορμόνη βασίζεται στην ανταμοιβή και την ευχαρίστηση, μας δίνει την αίσθηση της ικανοποίησης και της ευτυχίας και όσον αφορά στη σχέση και στον έρωτα, έχει βρεθεί πως εκκρίνεται στα ζευγάρια τον πρώτο καιρό της γνωριμίας τους, όπου αισθάνονται τον έρωτα να τα κατακλύζει.

Έτσι λοιπόν και στους ανθρώπους, καταλήγουν οι ερευνητές, δεν είναι μόνο οι ηθικό-κοινωνικοί κώδικες που εξυμνούν τη μονογαμία, αλλά ακόμα πιο σημαντικό είναι το γεγονός πως υπάρχουν ζευγάρια που αισθάνονται το ίδιο ερωτευμένα, καθώς ο εγκέφαλός τους φαίνεται να αναζητά και να παίρνει την ίδια ικανοποίηση όταν αντικρίζει ο ένας τον άλλον, άσχετα από τα χρόνια που περνούν. Πιο συγκεκριμένα, ο Άρθουρ Μπρουκ (καθηγητής ψυχολογίας) αναφέρει: "Όταν αντίκρισα για πρώτη φορά τα ζευγάρια να λένε πως είναι ακόμα ερωτευμένα με τον σύντροφό τους μετά από τόσα χρόνια γάμου, η πρώτη μου σκέψη ήταν ότι μάλλον κοροϊδεύουν τον εαυτό τους. Η μελέτη της εγκεφαλικής τους λειτουργίας όμως, είναι αδιάψευστος μάρτυρας και δεν μπορεί να μας παραπλανήσει».

Σύμφωνα λοιπόν με τους ερευνητές, η αγάπη δεν κατοικεί στην …καρδιά, αλλά στα κέντρα ανταμοιβής του εγκεφάλου. Μάλλον δεν μας προκαλεί έκπληξη καθώς συχνά λέμε ότι …είμαστε εγκεφαλικοί τύποι, κυρίως οι γυναίκες. Επίσης, μαζί με την πιθανότητα της «αιώνιας αγάπης», αυξάνεται και η πιθανότητα στο να κατανοήσουμε ακόμα περισσότερο τη λειτουργία των συναισθημάτων και την εγκεφαλική συμμετοχή.

Αν και το δείγμα της έρευνας είναι σχετικά μικρό, παρόλα αυτά μπορούμε να ελπίζουμε πως ίσως και εμείς βρούμε την "αδελφή ψυχή μας", ζήσουμε το έντονο πάθος και μείνουμε ερωτευμένοι και αγαπημένοι μετά από πολλά πολλά χρόνια που θα είμαστε μαζί…

Μαρίνα Μόσχα

 

Ματθαίος Γιωσαφάτ: Δυο άνθρωποι είναι καθρέφτης ο ένας για τον άλλο
 

Μα γιατί ερωτευόμαστε;

-Συνήθως οι λόγοι που επικαλούμαστε για να εξηγήσουμε γιατί ερωτευτήκαμε ή και παντρευτήκαμε τον άνθρωπο που είναι δίπλα μας είναι προφανείς και κατανοητοί από το κοινωνικό πλαίσιο: ο χαρακτήρας, η μόρφωση, η εξωτερική εμφάνιση, η σεξουαλική επαφή, λόγοι οικονομικοί ή και κοινωνικοί.

Οι βαθύτεροι όμως λόγοι είναι καλά κρυμμένοι μέσα μας. Η επιλογή συντρόφου την οποία εμείς οι ψυχαναλυτές ονομάζουμε ανακλητική είναι η ωριμότερη, αυτή που οδηγεί στο μικρό ποσοστό του 10 με 20% που είναι οι ευτυχισμένοι γάμοι. εξηγεί ο ψυχίατρος-ψυχαναλυτής κ. Ματθαίος Γιωσαφάτ, ειδικός σε θέματα γάμου και οικογενειακής θεραπείας.

Τι σημαίνει αυτό; Όταν έχουμε μια καλή μαμά και περάσουμε καλά, μαθαίνουμε να συγχωρούμε και τα ελαττώματά της, όπως ένας ώριμος άνθρωπος. Αποδεχόμαστε λοιπόν και τα ελαττώματα του συντρόφου μας και φτιάχνουμε μια καλή σχέση. Αυτό σημαίνει ότι έχουμε περάσει ομαλά και το οιδιπόδειο, δεν έχουμε μεγάλο άγχος αποχωρισμού, προδοσίας.

Αποδεχόμαστε, π.χ., ότι η μαμά έκανε κι άλλο παιδί. Ή ξέρω ως παιδί ότι μ" αγαπάει, αλλά ανακάλυψα ότι αγαπά και τον μπαμπά, αλλά κι εγώ αγαπάω τον μπαμπά, άρα όλοι αγαπιόμαστε! Οπότε θα κάνω κι εγώ το ίδιο όταν μεγαλώσω με το σύντροφό μου. Οι λόγοι λοιπόν της επιλογής του ερωτικού συντρόφου βασίζονται στη σχέση με τη μητέρα και τον πατέρα, τη δική τους σχέση και τη σχέση μας μαζί τους.

Αναζητώντας τη ρίζα του προβλήματος

-Οι περισσότεροι μεγαλώνουμε με μαμάδες που δεν είναι επαρκείς, με μαμάδες που δεν έχουν μάθει να προσφέρουν αγάπη, να καταλαβαίνουν τις ανάγκες του μωρού. Και το μωρό επικοινωνεί με μη λεκτική συμπεριφορά για να ζητήσει αυτά που του λείπουν, κλαίει, αρρωσταίνει, γρατσουνάει, κλοτσάει κ.λπ.

Στα ζευγάρια είναι πολύ έντονη αυτή η μεταβίβαση της πρώτης σχέσης, των πρώτων μη λεκτικών φόβων και συναισθημάτων. Γι" αυτό και τα ζευγάρια μαλώνουν, ιδιαίτερα αν ο πρώτος χρόνος δεν ήταν καλός, αν ήταν στερημένος από ζεστασιά, χάδια, αγκαλιές. Ξέρετε ότι υπάρχουν άνθρωποι που δεν μπορούν να χαϊδέψουν τρυφερά ο ένας τον άλλο; Η επιλογή λοιπόν σε αυτές τις περιπτώσεις κουβαλά πάρα πολλά πράγματα που δεν έχουν λυθεί μέσα μας.

Στόχος η επιθυμητή μητέρα

Τα προβλήματα της πρώτης μας σχέσης με τη μητέρα δημιουργούν και τους προβληματικούς έρωτες. Περιμένεις τότε όχι μόνο να βρεις μια κανονική γυναίκα, έναν κανονικό άντρα, αλλά ένα σύντροφο που θα την αντικαταστήσει σε καλύτερη έκδοση, θέλεις την επιθυμητή μητέρα. Αυτό δημιουργεί τον έρωτα, τον πιο παθιασμένο. Όχι όμως τον πραγματικό έρωτα.

Γιατί σε αυτή την περίπτωση ψάχνουμε ένα ιδανικό που θα μας αγαπήσει, θα μας εκτιμήσει γι αυτό που είμαστε, όπως έπρεπε να το κάνει η μαμά. Κι όσο πιο πολύ περιμένει κανείς την επιθυμητή μητέρα, τόσο πιο πολύ την εξιδανικεύει. Είναι μια ναρκισσιστική ανάγκη. Όταν ακούσετε: Μια μόνο γυναίκα με έχει καταλάβει, εσύ, οι άλλες ήταν όλες... να καταλάβετε ότι πρέπει να απομακρυνθείτε γρήγορα απ αυτόν τον άνθρωπο! Σας βάζει στοιχεία που πιθανώς δεν έχετε!.

Διαλέγουμε αυτόν που μας μοιάζει

Έχετε σκεφτεί γιατί παραπονιόμαστε ότι τραβάμε μόνο προβληματικές περιπτώσεις στην ερωτική μας ζωή; Μήπως δεν φταίνε μόνο οι άλλοι;

-Γιατί δεν τράβηξες κανέναν άλλο; θα ρωτούσα εγώ. Πρέπει να καταλάβουμε ότι δεν μπορούμε να ταιριάξουμε με κάποιον ωριμότερο ψυχικά από εμάς. Δεν θα συντονιστούμε. Και δεν έχει να κάνει ούτε με την ευφυϊα ούτε με την ικανότητά μας σε άλλους τομείς όπως το εργασιακό. Εκεί μπορεί να διαπρέπουμε. Άλλο όμως είναι η συναισθηματική ωριμότητα!

Ο πραγματικός έρωτας!

-Ο έρωτας κρατάει το πολύ ένα χρόνο. Ο ανακλητικός έρωτας, ο πρώτος για τον οποίο μιλήσαμε, που δεν είναι τόσο έντονος αρχικά, ωριμάζει σιγά σιγά. Αρχίζει ο ένας να ερωτεύεται τον άλλο με το χρόνο που του αφιερώνει και τον γνωρίζει. Αυτόν λέω εγώ πραγματικό έρωτα. Αντιλαμβάνομαι ότι ο άλλος είναι κάτι εξαιρετικό για μένα, γιατί με έπεισε και τον έπεισα γι αυτό.

Τα στάδια της ψυχικής ανάπτυξης

-Για να έχεις μια καλή σχέση πρέπει να περάσεις τις ανάγκες του πρώτου έτους, τη μεγάλη εξάρτηση. Δεν πήρα πολλά από τη μάνα μου στον πρώτο χρόνο; Τότε ψάχνω μια γυναίκα – μαμά. Δεν δίνω και τόση σημασία στο σεξουαλικό. Κι αυτή η σχέση δεν πάει καλά γιατί διαλέγεις παρόμοιο τύπο συντρόφου. Στην αρχή φαίνεται ότι ο ένας θα φροντίσει τον άλλο και μετά και οι δυο περιμένουν τον άλλο να τους φροντίσει.

Στο δεύτερο έτος, το πρωκτικό στάδιο, το παιδί μαθαίνει με τη μάνα την αυτονομία, είναι η περίοδος της εναντίωσης. Αν δεν πάει καλά, αργότερα στη σχέση ο ένας θα προσπαθεί να επιβληθεί στον άλλο! Το τρίτο στάδιο είναι το φαλλικό, όπου το σεξ πηγαίνει στα γεννητικά όργανα. Αν πάει κάτι στραβά, διαλέγεις μια γυναίκα που σου αρέσει σεξουαλικά, αλλά αυτό εξαντλείται γρήγορα. Κι από εκεί και πέρα έχεις άλλες ανάγκες που δεν σου τις καλύπτει. Ο τέταρτος χρόνος που πάλι δεν πάει καλά είναι ο οιδιποδειακός, στάδιο που στην ανάπτυξη αντιστοιχεί γύρω στα 5 χρόνια του παιδιού. Εκεί υπάρχει πρόβλημα γιατί δεν θέλεις πολύ ερωτικά το σύντροφό σου. Αν καταφέρεις και πάρεις κάποιον που σου θυμίζει τη μαμά (ή τον μπαμπά), έχεις προβλήματα σεξουαλικά: στύσης, πρόωρης εκσπερμάτισης κ.λπ.

Ζήτημα ισορροπίας

-Μια καλή σχέση προϋποθέτει ότι έχουμε περάσει σχετικά ομαλά αυτά τα στάδια: θέλεις να έχεις ένα μίνιμουμ εξάρτησης, να έχεις αυτονομία, αλλά δεν σου αρέσει να πατάς τον άλλο στο λαιμό. Θέλεις να κάνεις σεξ και να σου αρέσει, δεν ικανοποιείσαι όμως μόνο με αυτό. Τότε η σχέση εξελίσσεται σε αγάπη, σε έρωτα και μπορεί να κρατήσει. Δεν περιμένεις τόσο πολλά από τον άλλο, ενώνεις δυο ζωές, οι οποίες όμως δεν γίνονται ποτέ μια!.

Και τώρα τι κάνουμε;

-Μπορεί να ακούγονται λίγο απαισιόδοξα όλα αυτά, αλλά είναι η πραγματικότητα. Το πρώτο πράγμα που λέω είναι να βρεις μια καλή μαμά, με την ψυχοθεραπεία, ατομικά ή σε ομάδες, που βοηθούν πάρα πολύ τους ανθρώπους. Λέω επίσης κι έχω παρεξηγηθεί γι αυτό να μπορούν οι γυναίκες να είναι κοντά στο παιδί τους τον πρώτο χρόνο της ζωής του.

Προτείνω συχνά και κάτι που ακόμα μοιάζει ουτοπικό: να γίνονται μαθήματα ζωής από το δημοτικό στα σχολεία, υπό μορφή ομάδας με εκπαιδευμένους δασκάλους. Το άλλο βήμα είναι ο διάλογος, που είναι δύσκολο βέβαια. Πάντα είχαν οι άνθρωποι προβλήματα και πάντα έβρισκαν τρόπους να τα αντιμετωπίσουν. Πρέπει να είμαστε και λιγάκι αισιόδοξοι! ΄

Άλλο έρωτας, άλλο αγάπη

-Δυο άνθρωποι είναι καθρέφτης ο ένας για τον άλλο. Οι ερωτευμένοι κοιτάζονται και θαυμάζονται αυτό δεν είναι αγάπη! Είναι ένα πολύ ευχάριστο αίσθημα, που οδηγεί σχεδόν πάντα σε φασαρίες. Γιατί την επόμενη μέρα που θα τον/τη δείτε θα έχετε ήδη μια μικρή απογοήτευση. Στην πρώτη επαφή δεν ξέρουμε τίποτα για τον άλλο, όσο προχωρά η επαφή όμως αρχίζει η απο-εξιδανίκευση. Εκεί εμφανίζεται η εσωτερική παλινδρόμηση, που δηλώνει την τάση του ανθρώπου να υπαναχωρήσει φοβισμένος και να κλείσει τις πόρτες επικοινωνίας για τη νέα σχέση.

 Πώς γίνονται ξένοι εκείνοι που κάποτε ερωτεύτηκαν πολύ;

Δύο σύντροφοι σαν δύο αδέλφια; Τι σημαίνει αυτό; Προφανώς δεν χωράει άλλη εξήγηση από το ότι οι δυο σύντροφοι δεν είναι πλέον εραστές, δεν έχουν πλέον ερωτική ζωή μεταξύ τους…. Πώς γίνεται όμως να διατηρείται μια τέτοια σχέση; Είναι φυσιολογικό δυο νέοι ή και μεγαλύτεροι άνθρωποι να παραμένουν ζευγάρι χωρίς να έχουν πλέον ερωτική- σεξουαλική επιθυμία ο ένας για τον άλλον;

Μπορεί μια τέτοια κατά συνθήκη σχέση να συντηρηθεί μέσα στο χρόνο;

Προφανώς και όχι! Κακά τα ψέματα, η ειδοποιός διαφοροποίηση στις σχέσεις των ενηλίκων είναι η ερωτική επαφή. Αυτό τις κάνει ξεχωριστές, αυτό τις περιφρουρεί και η άρση του τις καταστρέφει: το ιδιωτικό, η ”δυαδικότητα” που όσο υπάρχει αναδεικνύει τη μοναδικότητα και όταν αίρεται ορίζει τον ουσιαστικό αφανισμό του ζευγαριού.

Είναι λοιπόν ”καμπανάκι” η έλλειψη ερωτικής επιθυμίας για την δυσλειτουργία της σχέσης; Έστω κι αν αυτή προέρχεται μόνο από τον ένα σύντροφο; Ή μήπως δεν πειράζει;

Εσάς θα σας ενοχλούσε ή όχι αν συνέβαινε στη δική σας ζωή;
Επειδή μάλλον θα (σας) ενοχλούσε, ας δούμε τι μπορεί να κάνει ένα ζευγάρι που βρίσκεται σε αυτήν την κατάσταση:
Α. Να την αναγνωρίσει! Ξεκινώντας με αυτήν την ”απλή” διαπίστωση κερδίζουμε χρόνο και εμπιστοσύνη… Διότι πολύ συχνά βλέπουμε τα γεγονότα να εξελίσσονται μπροστά μας αλλά εμείς σφυρίζουμε αδιάφοροι, όχι από αναισθησία αλλά μάλλον από φόβο!

Β. Να αρχίσουν οι δύο σύντροφοι να μιλάνε για αυτό που (τους) συμβαίνει. Τι νιώθουν, τι πιστεύουν, τι επιθυμούν, τι ανησυχίες έχουν. Το ζευγάρι πρέπει να συζητά όλα τα προβλήματά του, να θίγονται όλα τα κακώς κείμενα μιας σχέσης, αλλιώς μένουν απωθημένα, δημιουργούνται ”αποστήματα”, και το σύστημα αρχίζει να απορυθμίζεται…

Γ. Τέλος, όταν δύο σύντροφοι, παρά τις προσπάθειες τους, δεν μπορούν να βελτιώσουν το πρόβλημα που τους απασχολεί, καλό θα ήταν να απευθυνθούν σε κάποιον ειδικό για να τους βοηθήσει, μέσα από την διαδικασία της συμβουλευτική ζεύγους (ή θεραπεία γάμου). Θα πρέπει ωστόσο να σημειώσουμε ότι βασική προϋπόθεση για να λειτουργήσει με επιτυχία και αποτελεσματικότητα η θεραπεία ζεύγους είναι, και τα δύο μέλη της σχέσης να επιθυμούν αβίαστα την συμμετοχή τους, επενδύοντας τόσο το χρόνο, όσο και την εμπιστοσύνη τους σε αυτή τη διαδικασία!

Ας μην αφήνουμε τις σχέσεις μας να ”βαλτώνουν” στην ρουτίνα, την συνήθεια, την αδιαφορία… Ας φροντίζουμε την σχέση μας με τον/την σύντροφο μας ως ένα πολύτιμο πετράδι, ως ένα παιδί που αναζητά διαρκώς φροντίδα και στοργή… Έτσι θα μπορέσουμε να χαρούμε το παρόν, την κάθε στιγμή, σαν ένα γέννημα της ένωσής μας, της επιθυμίας μας να είμαστε μαζί!

Όπως ήταν στην αρχή, αν θυμάστε…

Γράφει ο Γιάννης Ξηντάρας